Atest PZH, czy wymagany? Gwarancja higieniczna filtrów do wody.

Wybierając filtr do wody, coraz częściej zwracamy uwagę nie tylko na skuteczność działania, ale również na bezpieczeństwo materiałów, z których urządzenie zostało wykonane. W tym kontekście często pojawia się pojęcie atestu higienicznego PZH – dokumentu, który dla wielu użytkowników stanowi potwierdzenie jakości i gwarancję, że produkt może mieć kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia.

Nie każdy jednak wie, kiedy atest PZH jest rzeczywiście wymagany, czy musi go posiadać każdy filtr sprzedawany w Polsce i co tak naprawdę oznacza dla użytkownika końcowego. W artykule wyjaśniamy, skąd bierze się znaczenie tego dokumentu, w jakich sytuacjach warto go oczekiwać i jak wygląda jego rola w ocenie higieniczności urządzeń do uzdatniania wody.

Czym jest atest PZH?

Atest PZH, nazywany również atestem higienicznym lub świadectwem jakości zdrowotnej, to oficjalny dokument potwierdzający, że dany produkt – materiał, wyrób, urządzenie lub element instalacji – jest bezpieczny dla zdrowia podczas kontaktu z wodą pitną, wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi, a często także podczas kontaktu z żywnością. Atest ten jest wydawany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy (NIZP PZH–PIB), czyli jedną z najbardziej rozpoznawalnych instytucji w Polsce posiadającą odpowiednie kompetencje do oceny bezpieczeństwa produktów używanych w systemach uzdatniania wody, instalacjach sanitarnych i urządzeniach mających styczność z wodą.

Atest higieniczny potwierdza, że skład chemiczny, konstrukcja i sposób użytkowania wyrobu nie powodują przedostawania się do wody substancji szkodliwych, toksycznych lub niebezpiecznych dla zdrowia i życia, a woda po kontakcie z produktem pozostaje zdatna do spożycia – również przez grupy wrażliwe, takie jak dzieci i niemowlęta.

Definicja atestu higienicznego – co dokładnie oznacza?

Atest PZH oznacza, że produkt:

• został przebadany pod kątem wpływu na jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi,
• przeszedł proces oceny dokumentacji, testów laboratoryjnych oraz analiz prowadzonych m.in. przez Zakład Bezpieczeństwa Zdrowotnego Środowiska i Zakład Toksykologii i Oceny Ryzyka Zdrowotnego,
• jest zgodny z wymaganiami określonymi przez Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi,
• nie uwalnia do wody substancji mogących wpływać negatywnie na zdrowie ludzi, ich bezpieczeństwo oraz higienę użytkowania.

W praktyce atest higieniczny wydawany przez PZH to forma potwierdzenia, że produkt może być stosowany w systemach uzdatniania i dezynfekcji, w instalacjach wodociągowych oraz wszędzie tam, gdzie istnieje ryzyko kontaktu z wodą pitną.

Kto może uzyskać certyfikat PZH i do czego służy?

O atest PZH może ubiegać się każdy producent lub importer wprowadzający na rynek wyroby mające kontakt z wodą pitną, żywnością lub środowiskiem sanitarnym, w szczególności:

• filtry do wody oraz urządzenia do uzdatniania wody pitnej,
• materiały stosowane w instalacjach wody pitnej (np. rury, złączki, uszczelki),
• elementy i wyroby mające bezpośredni kontakt z żywnością,
• wybrane produkty chemiczne i środki biobójcze stosowane w systemach sanitarnych.

Aby uzyskać certyfikat, producent przekazuje wyrób wraz z dokumentacją techniczną, na podstawie których PZH przeprowadza badania laboratoryjne oraz ocenę bezpieczeństwa zdrowotnego.

Czy atest higieniczny PZH jest wymagany?

Skoro wiadomo już, czym jest atest higieniczny i jakie produkty mogą go uzyskać, warto przejść do kluczowego pytania: czy filtry i inne urządzenia służące do uzdatniania wody dostarczanej odbiorcom w Polsce muszą posiadać atest PZH? 

Dokument wydawany przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP PZH – PIB) jest bowiem jednym z najważniejszych potwierdzeń, że materiały i wyroby stosowane w instalacjach oraz elementy przeznaczone do kontaktu z żywnością nie wpływają negatywnie na jakość wody i są zgodne z wymaganiami bezpieczeństwa żywności oraz higieny. Choć atest PZH potwierdza bezpieczeństwo produktu i często stanowi preferowany certyfikat jakości, nie każdy wyrób musi go posiadać – dlatego warto sprawdzić, w jakich sytuacjach przepisy, inwestorzy lub instytucje wymagają jego przedstawienia i dlaczego w praktyce tak wielu producentów decyduje się poddać swoje produkty procesowi atestacji higienicznej w zakładzie PZH.

Kiedy atest higieniczny PZH jest obowiązkowy, a kiedy nie?

Mimo że atest PZH jest w Polsce najczęściej stosowanym potwierdzeniem bezpieczeństwa materiałów mających kontakt z wodą pitną, przepisy nie nakazują wprost, by każdy filtr lub urządzenie go posiadało. Obowiązkiem producenta jest przede wszystkim wykazanie zgodności produktu z wymaganiami zdrowotnymi określonymi przez przepisy dotyczące jakości wody oraz bezpieczeństwa żywności – a atest PZH jest jednym z najbardziej uznawanych sposobów udokumentowania tego faktu.

Jednocześnie należy podkreślić, że w przypadku wyrobów i materiałów stosowanych w systemach uzdatniania lub dystrybucji wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi obowiązuje nadzór sanitarny. Zgodnie z przepisami dotyczącymi jakości wody pitnej, inspektor sanitarny wydaje ocenę higieniczną dla materiałów i wyrobów mających kontakt z wodą, a dokumentacja przedstawiana w tym procesie obejmuje m.in. aktualne atesty higieniczne wydane przez jednostkę uprawnioną. W praktyce oznacza to, że przy zastosowaniach instalacyjnych, inwestycyjnych oraz instytucjonalnych (np. w budynkach użyteczności publicznej) posiadanie ważnego atestu higienicznego jest standardem wymaganym do dopuszczenia wyrobu do użytkowania.

Kiedy atest PZH jest wymagany w zastosowaniach instalacyjnych i instytucjonalnych?

Atest higieniczny jest wymagany w praktyce, gdy:

• wynika to z przepisów dotyczących określonych materiałów lub wyrobów stosowanych w systemach wody pitnej,
• produkt będzie stosowany w obiektach publicznych (szkoły, szpitale, żłobki), gdzie rygor bezpieczeństwa jest szczególnie wysoki,
• specyfikacja przetargowa lub projektowa wymienia go jako warunek dopuszczenia do instalacji,
• wyrób jest przeznaczony do kontaktu z żywnością lub ma bezpośredni wpływ na jakość wody dostarczanej do konsumenta.

W takich sytuacjach dokument wydawany przez Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP PZH – PIB) stanowi oficjalne potwierdzenie, że produkt nie uwalnia materiałów niebezpiecznych dla zdrowia, a woda pozostaje wodą zdatną do spożycia.

Kiedy atest PZH nie jest obowiązkowy z punktu widzenia użytkownika domowego?

Atest nie jest wymagany ustawowo, gdy:

• producent może potwierdzić bezpieczeństwo innymi badaniami lub certyfikatami równoważnymi,
• wyrób nie ma kontaktu z wodą przeznaczoną do spożycia,
• produkt nie wpływa bezpośrednio na jakość wody dostarczanej odbiorcom w Polsce.

W praktyce jednak większość firm decyduje się posiadać atest higieniczny, ponieważ ułatwia on odbiory techniczne i stanowi czytelny komunikat dla klienta, że produkt przeszedł niezależną ocenę w instytucji uprawnionej do oceny bezpieczeństwa zdrowotnego wyrobów mających kontakt z wodą.

Co obejmuje atest PZH?

Atest PZH nie ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że produkt „nadaje się do kontaktu z wodą”. Proces obejmuje szczegółową ocenę, która ma potwierdzić, że wyroby i urządzenia stosowane w instalacjach wodnych są bezpieczne i nie wpływają negatywnie na jakość wody pitnej. Badania te dotyczą zarówno wyrobów w kontakcie z żywnością, jak i elementów stosowanych w systemach uzdatniania oraz dystrybucji wody.

Podczas procedury, przed wydaniem atestu, produkt musi zostać przesłany wraz z dokumentacją, a eksperci Instytutu analizują m.in.:

• skład materiału i możliwość migracji substancji do wody,
• badania chemiczne i ocenę obecności składników mogących pogorszyć jakość wody,
• migrację związków z materiałów oraz ich stabilność podczas użytkowania,
• analizy toksykologiczne, które pozwalają wykluczyć ryzyko dla zdrowia ludzi,
• wpływ produktu na smak, zapach i klarowność wody,
• ocenę kompletności i rzetelności dokumentacji załączonej przez wnioskodawcę,
• sprawdzenie, czy materiały nie należą do kategorii użytku wyrobów i materiałów niebezpiecznych.

W praktyce atest PZH dotyczy przede wszystkim tego, czy produkt nie oddaje do wody substancji mogących zaszkodzić użytkownikom, a sama woda po kontakcie z materiałem pozostaje całkowicie bezpieczna do spożycia. Dzięki temu atest stanowi realne potwierdzenie higieniczności i jakości zdrowotnej urządzeń i komponentów stosowanych w systemach wodnych.

Atest PZH – dlaczego warto? Dokument dający gwarancję jakości filtrów!

Choć nie każdy produkt musi posiadać atest higieniczny, w praktyce jest to jedno z najbardziej wiarygodnych potwierdzeń, że materiał lub urządzenie jest bezpieczne dla zdrowia i może mieć kontakt z wodą pitną. Atest PZH potwierdza, że produkt nie oddaje do wody substancji szkodliwych, nie zmienia jej właściwości użytkowych i spełnia kryteria higieniczne określone przez polskie normy oraz wymagania zdrowotne.

Dlaczego warto wybierać produkty z atestem PZH?

• zapewniają wyższy poziom gwarancji higienicznej,
• ułatwiają odbiory budowlane, sanitarne i techniczne,
• są akceptowane w przetargach i inwestycjach publicznych,
• zwiększają wiarygodność producenta i zaufanie użytkownika,
• potwierdzają, że produkt został przebadany przez niezależną instytucję.

Dla inwestorów, instalatorów i klientów indywidualnych atest jest prostym sygnałem: produkt jest bezpieczny, stabilny i spełnia wymagania jakościowe, co ma kluczowe znaczenie w przypadku filtrów oraz urządzeń, przez które przepływa woda przeznaczona do spożycia przez ludzi.

Jak sprawdzić, czy atest PZH jest prawdziwy?

Wraz ze wzrostem popularności filtrów do wody pojawiają się również przypadki nieaktualnych lub nieprawdziwych dokumentów. Na szczęście weryfikacja atestu PZH jest prosta i warto zrobić to zawsze przed zakupem.

Sprawdź numer i datę ważności

Każdy atest PZH ma nadany numer oraz określony czas obowiązywania. Brak terminu ważności lub nieczytelne dane powinny wzbudzić czujność.

Poproś o skan dokumentu

Rzetelny producent bez problemu udostępni atest. Dokument powinien zawierać informacje o produkcie, nazwę producenta oraz warunki, na jakich został dopuszczony.

Zweryfikuj w bazie PZH

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego prowadzi wewnętrzną ewidencję wydanych dokumentów. Jeśli numer atestu budzi wątpliwości, można skontaktować się z instytutem i poprosić o potwierdzenie.

Porównaj produkt z opisem w atestowanej specyfikacji

Atest dotyczy konkretnego wyrobu, a nie całej marki. Jeśli opis produktu nie zgadza się z tym, co znajduje się na atestowanym dokumencie, prawdopodobnie nie jest to autentyczny lub aktualny dokument.

Uważaj na ogólne stwierdzenia typu „atestowane materiały”

Uważaj na ogólne sformułowania typu „atestowane materiały”. Taki zapis nie jest równoznaczny z posiadaniem pełnego atestu higienicznego dla gotowego wyrobu i nie stanowi samodzielnego potwierdzenia jego bezpieczeństwa zdrowotnego.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o atest PZH

Czy atest PZH bada skuteczność filtracji?

Nie. Atest dotyczy bezpieczeństwa materiałów, wpływu produktu na wodę oraz braku migracji substancji niebezpiecznych. Nie określa, jak dobrze filtr usuwa zanieczyszczenia.

Czy atest PZH jest ważny bezterminowo?

Nie. Każde świadectwo ma określony okres ważności. Po jego upływie producent musi ponownie poddać wyrób ocenie i odnowić dokument.

Czy oznaczenie CE jest równoznaczne z atestem PZH?

Nie. CE potwierdza spełnienie wymogów technicznych i bezpieczeństwa konstrukcji, natomiast atest PZH odnosi się wyłącznie do bezpieczeństwa zdrowotnego i wpływu wyrobu na wodę przeznaczoną do spożycia.

Czy można używać filtra bez atestu PZH w domu?

Można, o ile producent dostarcza wiarygodną dokumentację bezpieczeństwa. Mimo to warto wybierać produkty z atestem PZH, bo zapewniają sprawdzoną higieniczność i są dokładnie przebadane przez niezależną instytucję.

PZH a inne atesty – czym różnią się między sobą?

Warto wiedzieć, że atest PZH nie jest tym samym co CE, deklaracja zgodności czy certyfikaty ISO. Każdy z nich dotyczy czego innego:

Dlatego filtr posiadający oznaczenie CE lub certyfikat ISO nie zastępuje atestu PZH, jeśli ma kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Atest PZH jest w Polsce podstawowym dokumentem potwierdzającym bezpieczeństwo zdrowotne wyrobów mających kontakt z wodą pitną. 

Filtry wody sprzedawane w Polsce z atestem od Global Water!